Ημερήσια πρόληψη
Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (RDA) για τη βιταμίνη Ε για άνδρες και γυναίκες ηλικίας 14 ετών και άνω είναι 15 mg ημερησίως συμπεριλαμβανομένων των γυναικών που είναι έγκυες.
Οι θηλάζουσες γυναίκες χρειάζονται ελαφρώς περισσότερα, 19 mg ημερησίως.
Βιταμίνη Ε και υγεία
Καρδιακές παθήσεις
Για ένα διάστημα, τα συμπληρώματα βιταμίνης Ε έμοιαζαν με έναν εύκολο τρόπο πρόληψης των καρδιαγγειακών παθήσεων.
Οι τελευταίες μελέτες δεν διαπίστωσαν κανένα πειστικό όφελος των συμπληρωμάτων βιταμίνης Ε για την πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων και, επομένως, συνέστησε τη μη χρήση τους.
Παρόλο που ορισμένες μεγάλες μελέτες και κλινικές δοκιμές έχουν δείξει ένα καρδιοπροστατευτικό όφελος από αυτά τα συμπληρώματα, ιδίως σε σχετικά υγιή άτομα, τελευταίες μελέτες δεν έχουν δείξει κανένα όφελος είτε σε υγιή άτομα είτε σε άτομα που διατρέχουν κίνδυνο για καρδιακή νόσο ή με καρδιακή νόσο.
Καρκίνος
Στο σύνολό τους, οι μελέτες δεν έχουν διαπιστώσει ότι η βιταμίνη Ε σε τρόφιμα ή συμπληρώματα προσφέρει μεγάλη προστασία από τον καρκίνο γενικά ή από συγκεκριμένους καρκίνους.
Οι τελευταίες μελέτες δεν έδειξαν επίσης κανένα όφελος από αυτά τα συμπληρώματα όσον αφορά τη μείωση της επίπτωσης ή των θανάτων από οποιονδήποτε καρκίνο.
Ήταν αντιφατικές, ορισμένες υποδεικνύουν ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης Ε μπορεί να μειώνουν τον κίνδυνο προχωρημένου καρκίνου του προστάτη σε καπνιστές και ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη Ε αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.
Όραση
Μια εξαετής έρευνα διαπίστωσε ότι η βιταμίνη Ε, σε συνδυασμό με τη βιταμίνη C, τη β-καροτίνη και τον ψευδάργυρο, προσέφερε κάποια προστασία από την ανάπτυξη προχωρημένης ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (AMD), αλλά όχι καταρράκτη, σε άτομα που διέτρεχαν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Από μόνη της, ωστόσο, η βιταμίνη Ε δεν φαίνεται να προσφέρει μεγάλο όφελος ούτε κατά της AMD ούτε κατά του καταρράκτη.
Γνωστική λειτουργία και νευροεκφυλιστικές ασθένειες
Οι επιστήμονες που προσπαθούν να διαλευκάνουν τα αίτια της νόσου Αλτσχάιμερ, του Πάρκινσον και άλλων ασθενειών του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος έχουν επικεντρωθεί στο ρόλο που παίζουν οι βλάβες των ελεύθερων ριζών στην ανάπτυξη αυτών των ασθενειών.
Μέχρι σήμερα, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία για το αν η βιταμίνη Ε μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από αυτές τις ασθένειες ή ότι προσφέρει κάποιο όφελος σε άτομα που έχουν ήδη αυτές τις ασθένειες.
Πηγές τροφίμων
Η βιταμίνη Ε βρίσκεται:
- στα φυτικά έλαια
- στους ξηρούς καρπούς
- στους σπόρους
- στα φρούτα
- στα λαχανικά
- στο ηλιέλαιο
- στο σαφράν
- στους ηλιόσπορους
- στα αμύγδαλα
- στα φιστίκια
- στο φυστικοβούτυρο
- στο σπανάκι
- στη κολοκύθα
- στη κόκκινη πιπεριά
- στα σπαράγγια
- στο μάνγκο
- στο αβοκάντο
Σημάδια ανεπάρκειας
Επειδή η βιταμίνη Ε βρίσκεται σε μια ποικιλία τροφίμων και συμπληρωμάτων, η ανεπάρκεια στην Ελλάδα είναι σπάνια.
Τα άτομα που έχουν πεπτικές διαταραχές ή δεν απορροφούν σωστά το λίπος (π.χ. παγκρεατίτιδα, κυστική ίνωση, κοιλιοκάκη) μπορεί να αναπτύξουν ανεπάρκεια βιταμίνης Ε.
Τα ακόλουθα είναι κοινά σημάδια ανεπάρκειας:
- Αμφιβληστροειδοπάθεια, βλάβη στον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών που μπορεί να επηρεάσει την όραση)
- Περιφερική νευροπάθεια, βλάβη στα περιφερικά νεύρα, συνήθως στα χέρια ή στα πόδια, που προκαλεί αδυναμία ή πόνο
- Απώλεια ελέγχου των κινήσεων του σώματος
- Μειωμένη ανοσολογική λειτουργία
Παρενέργειες
Δεν υπάρχουν ενδείξεις για τοξικές επιδράσεις από τη βιταμίνη Ε που βρίσκεται φυσικά στα τρόφιμα.
Οι περισσότεροι ενήλικες που λαμβάνουν περισσότερο από το RDA των 22 IU ημερησίως χρησιμοποιούν πολυβιταμίνες ή ξεχωριστά συμπληρώματα βιταμίνης Ε που περιέχουν 400-1000 IU ημερησίως.
Δεν έχουν αναφερθεί επιβλαβείς παρενέργειες από τη χρήση συμπληρωμάτων σε υγιείς ανθρώπους.
Ωστόσο, υπάρχει κίνδυνος υπερβολικής αιμορραγίας, ιδίως με δόσεις μεγαλύτερες από 1000 mg ημερησίως ή εάν ένα άτομο χρησιμοποιεί επίσης κάποιο φάρμακο για την αραίωση του αίματος.
Για το λόγο αυτό, έχει οριστεί ανώτατο όριο για τη βιταμίνη Ε για ενήλικες 19 ετών και άνω τα 1000 mg ημερησίως οποιασδήποτε μορφής συμπληρώματος τοκοφερόλης.
